به گزارش «سراج24»، عملکرد اصلاحطلبان در دروان ریاستجمهوری محمد خاتمی باعث شد تا رفته رفته اقبال عمومی از تندرویهای این جریان به سمت و سوی دیگری هدایت شود و مجلس هفتم، مجلسی اصولگرا شود و اصلاحطلبان دولت نهم و مجلس هشتم و دولت دهم را از دست بدهند.
آسیبشناسی این وضعیت باعث شد تا اصلاحطلبان در عدم اتحاد اصولگرایان، با گردشی تامل برانگیز، در انتخابات ریاستجمهوری از حسن روحانی حمایت کند که در سالهای نه چندان دور، از مخالفان جریان اصلاحات بوده است.
اما همه چیز از فردای پیروزی حسن روحانی در انتخابات ریاستجمهوری آغاز شد و اصلاحطلبان با این ادعا که حمایت این جریان باعث پیروزی حسن روحانی شده است، یک به یک مطالباتشان را از دولت طلب می کردند. دولت نیز که هیچ پایگاه اجتماعی مشخصی نداشت، به ناچار و دست به عصا، گاهگاهی به خواستههای این جریان تن داد.
هرچند که امثال افرادی چون علی یونسی دستیار ارشد رئیسجمهور گفته که «سران اصلاحطلب و رهبران اصلاحطلب و حتی شخصیتهای متوسط آنها هیچ سهمی از دولت نمیخواهند»، اما آیتالله موسوی بجنوردی عضو مجمع روحانیون مبارز یکی از مطالبات این جریان را تغییران گسترده در استانها خواند: «تغییرات در استانها کم شده است. آقای شیخ قدرت علیخانی نقل کرد که آقای هاشمی به خراسان رضوی رفت و معلوم شد فرمانداران این استان عوض نشدهاند؛ یعنی همان افرادی که در زمان آقای احمدینژاد بودند، هنوز هستند. مردم توقع دارند، آنهاییکه حامیاش بودند مثل آیات هاشمی و سید حسن خمینی و حجتالاسلام سید محمد خاتمی و مجمع روحانیون مبارز توقع دارند تغییراتی انجام شود و افرادی بر سر کار بیایند که واقعا در خط امام و انقلاب باشند نه اینکه همان افراد سابق باشند که سبب ناراضی شدن مردم شوند و بگویند این دولت هم کاری برای ما نکرد!»
پیش از همه این انتقادات، سعید حجاریان تئوریسین برجسته جریان اصلاحات به طرح دیدگاه اصلی اصلاحطلبان در قبال دولت یازدهم پرداخت و با اشاره به پایگاه اجتماعی روحانی در داخل کشور، اصلاحطلبان را بخش عظیمی از این پایگاه اجتماعی معرفی و گفته بود: «اگر اصلاحطلبان نباشند روحانی هم وجود نخواهد داشت.اصلاحطلبان حامی و ستون فقرات برنامههای روحانی هستند و اگر اصلاحطلبان بشکنند روحانی هم شکسته است چرا که وی با حمایت هاشمی و خاتمی و همچنین کنارهگیری عارف و بسیج اصلاحطلبان رای آورد.»
اما برخی از کارشناسان معتقدند که رابطه دولت و اصلاحطلبان همان رابطه گله گرگ گرسنه است که از ترس جانشان گرد هم مینشینند و چشم در چشم هم میدوزند. این بدان معنی است که هر کدام از بزنگاهی که مدنظرشان است، دیگری را میدرد. پروزی امینی کارشناس مسائل سیاسی میگوید که "دولت، انتخابات را با سیاستورزی و نه تکیه به پایگاه اجتماعی برده است و به همین دلیل به پایگاه اجتماعی اصلاحطلبان وابستگی دارد و آنها یکسری نیازهایشان را از دولت مطالبه میکنند. اگر دولت بتواند در مذاکرات موفق شود قدرت اجتماعی مستقلی به دست میآورد و دیگر چسبندگی به اصلاحطلبان نخواهد داشت".
با توجه به اینکه دولت در قدرت قرار دارد و نیاز اصلاحطلبان به این ابزار، آنان ناچار به حمایت از دولت هستند اما دولت نیاز وافری به آنان ندارد. بر همین اساس آنان نیز شرایطی را که می خواهند بدست بیاورند، دولت را کنار میزنند. به اعتقاد امینی "جریان اصلاحات نیز همین نسبت با دولت یازدهم دارند و دلیل اینکه به دولت چسبیده و از آن دفاع میکنند و حتی از شخصیتهایی که زمانی اصلاحطلبان را نفی میکردند، به صورت مطلق دفاع میکنند، این است که اصلاحطلبان به دولت یازدهم برای بازسازی خود نیاز دارند و نقش آپاندیست دولت یازدهم را بازی میکنند".
این مساله البته در نگاه اصلاحطلبان نیز مشاهده شده تا جایی که افرادی همچون ابراهیم اصغرزاده دولت را رحم اجارهای برای خود دانستهاند:«روحانی باید به شعارهای اصلاحطلبان پایبند باشد و به آن شعارها عمل کند؛ اصلاحطلبان روحانی را به قدرت رساندهاند. چند وقت پیش به دوستانی به شوخی گفتم این رحم اجارهای برای پرورش یک نطفه است. البته قرار بر این بود که آدمهای قویتر از آقای خاتمی را به انتخابات بیاوریم، اما آنقدر عقبنشینی کردیم که آقای خاتمی شد هاشمی، هاشمی شد روحانی.»
محمد خاتمی تعبیری درباره دولت روحانی از نگاه جریان اصلاحات دارد. به اعتقاد او «دولت روحانی یک فرصت برای اصلاح طلبان است»؛ فرصتی که می توانست به گفته خاتمی کمی فضا را برای اصلاحات و اظهارنظر کردن این طیف در فضای سیاسی جامعه باز کند.
یکی از مهمترین مطالبات اصلاحطلبان، تقاضای آنها از دولت برای نقشآفرینی در انتخابات مجلس دهم است. در همین زمینه احمد پورنجاتی فعال اصلاحطلب در گفتوگو با مردمسالاری بر حمایت مطالبه محور اصلاحطلبان از دولت روحانی تاکید دارد و معتقد است «بنده گمان نمیکنم حمایت مطالبه محور اصلاحطلبان از دولت روحانی به مثابه پاشنه آشیل آنان در انتخابات مجلس دهم باشد.» اصلاحطلبان میدانند که بدون حمایت دولت، در انتخابات مجلس دهم، نمیتوانند کاری را از پیش ببرند و اگر هم دولت در پرونده هستهای به نتیجه دلخواه دست یابد، آنان باید کناری بنشینند و تنها به آرزوی قدرت بیندیشند. بنابراین نیاز اصلاحطلبان به دولت بیش از آن چیزی است که تصور میشود و اصلاحطلبان بیان میکنند.
